اسید اگزالیک

اسید اگزالیک

اسید اگزالیک یا اکسالیک اسید (Oxalic Acid) یک ترکیب شیمیایی آلی با فرمول مولکولی C2H2O4 با خلوص 99 درصد است. این ترکیب به شکل بلورهای سفید رنگ با جرم مولی 03/90 گرم برمول و چگالی 9/1 گرم بر سانتیمتر ، دمای ذوب 102 تا 103 درجه ی سانتی گراد و نقطه‌ی اشتعال 166 درجه‌ی سانتی گراد است که با قدرت انحلال پذیری 3/14 گرم بر سانتیمتر مکعب در دمای 25 درجه سانتیگراد در آب حل می‌شود و محلول حاصل نیز بی‌رنگ می باشد. 

پنج‌شنبه ۳۱ مرداد ۱۳۹۸ | ۱۱:۰۹ ۰ نظر  بازدید

اسید اگزالیک یا اکسالیک اسید (Oxalic Acid) یک ترکیب شیمیایی آلی با فرمول مولکولی C2H2O4 با خلوص 99 درصد است. این ترکیب به شکل بلورهای سفید رنگ با جرم مولی 03/90 گرم برمول و چگالی 9/1 گرم بر سانتیمتر ، دمای ذوب 102 تا 103 درجه ی سانتی گراد و نقطه‌ی اشتعال 166 درجه‌ی سانتی گراد است که با قدرت انحلال پذیری 3/14 گرم بر سانتیمتر مکعب در دمای 25 درجه سانتیگراد در آب حل می‌شود و محلول حاصل نیز بی‌رنگ می باشد.

این ترکیب در طبقه بندی دی کربوکسیلیک اسیدهای ساده قرار می گیرد. اسید اگزالیک بسیار قوی تر از اسید استیک است. این اسید عامل احیاء کننده و باز مزدوج شناخته شده آن اگزالات C۲O۴۲- است که یک عامل کیلیت‌ساز (chelate) برای کاتیون‌های فلزی محسوب می‌شود.
روشهای تولید:
برای تهیه اسید اگزالیک روشهای متنوعی وجود دارد:
استفاده از کاتالیزورهای پنتا اکسید وانادیوم، پودر آهن، نیکل، نیترات آهن، تراشه های آهن، دی اکسید تیتانیوم، روی و کلر و منگنز از ملاس مایع یکی از روشهای تولید اسید اگزالیک است.
حرارت دادن فرمات سدیم در حضور یک کاتالیست قلیایی، اکیداسیون کربوهیدرات ها در حضور اسید نیتریک، حرارت دادن خاک اره با کاستیک های قلیا و یا تخمیر محلول های شکر توسط مخمرهای خاص، از جمله یکی دیگر از این روش ها هستند.
اضافه کردن پروپیلن به HNO۳ قوی و سپس حرارت دادن محلول برای حذف اکسیدهای نیتروژن نیز در نهایت منجر به تولید این ماده می گردد.
از دیگر روشهای تولید این ماده روش اکسیداسیون کاتالیزوری با محتوای قند ملاس است؛ با توجه به این که ملاس به عنوان ماده ی اولیه برای تهیه ی این اسید است؛ این روش بسیار مناسب است.


این ماده هنگامی که با ترکیبات معدنی همانند کلسیم و منیزیم در ارتباط باشد نمک های مختلفی همچون اگزالات را تشکیل می دهد.

روشهای تعیین درصد خلوص:
کریستال های این ماده بر اساس تفاوت در آرایش مولکولی و توزیع پیوندهای هیدروژنی، به دو صورت مختلف می توانند شکل بگیرند: آبدار (آبپوشی شده) و بدون آب. در حالت آبدار این محصول دارای دو مولکول آب در ساختار خود است و به آن اسید اگزالیک دو آبه گفته می شود. فرم آبدار این ماده آب خود را در°C ۱۰۰ از دست می دهد. فرم بدون آب آن به صورت کریستال های سفید رنگ است.
اسید اگزالیک آبدار (H۲C۲O۴+۲H۲O۲)
برای تعیین درجه خلوص این ماده از روش خاکستر حاصل از ماده معدنی استفاده می شود به این صورت که ۳ گرم از اسید اگزالیک آبدار را در یک ظرف پلاتینی حرارت می دهند. پس از خشک شدن و سپس سوختن کامل نباید هیچ اثری از مواد در ظرف باقی بماند.
اسید اگزالیک خشک (H۲C۲O۴)
برای تعیین درجه خلوص این ماده از روش خاکستر حاصل از ماده معدنی استفاده می شود. ۱۰ گرم از اسید اگزالیک خشک را در یک ظرف پلاتینی حرارت می دهند. پس از خشک شدن و سپس سوختن کامل نباید هیچ اثری از مواد در ظرف باقی بماند.

کاربرد:
از اسید اگزالیک در ساخت و تولید مواد شیمیایی مانند سفیدکننده ها و شوینده‌ها ، زنگ زداها ، پلاستیکها ( پلاستیک‌ها pv ، پلاستیکهای آمین ، پلاستیکهای اوره ) و در واکنش رزین اپوکسین به عنوان کاتالیزور استفاده می شود. اسید اگزالیک همچنین در صنعت نساجی به عنوان ماده‌ی سفیدکننده و در صنعت پزشکی برای استریلیزه کردن تجهیزات خاص مورد استفاده قرار می گیرد.
ازجمله کاربرد‌های اسید اگزالیک می‌توان به استفاده از آن برای از بین بردن نوعی آفت خاص در کشاورزی اشاره کرد. این ترکیب در صنعت هم کاربرد‌هایی دارد که شامل استفاده از آن در کار‌های هنری است که از محلول ۵% آن برای از بین بردن لکه های جوهر استفاده میکنند، این ترکیب به عنوان یک عامل کاهنده در دارو ها (آنتی بیوتیک ها) و رنگ‌ها استفاده می شود.
این ترکیب درسنتز مواد آلی مثل کبالت اگزالات، نیکل اگزالات ، کالیک اسید ، هیدروکسینون و پنتا اریتریتول هم کاربرد‌هایی دارد.
محل نگهداری:
این ترکیب باید در ظروف کاملاً بسته و در محیطی خشک و خنک نگهداری شود. این ماده باید از موادی مانند نقره، کلرید و اوره دور نگه داشته شود زیرا با این مواد ناسازگار می‌باشد. همچنین به دلیل داشتن ماهیت اسیدی باید از بازها و محیط‌های قلیایی و فلزات فعالی مانند سدیم، پتاسیم و منیزیم دور نگه‌داری شود.


تصاویر

....... ....... .......


دیدگاه خود را بیان کنید